{"id":15972,"date":"2021-01-20T20:31:10","date_gmt":"2021-01-20T20:31:10","guid":{"rendered":"https:\/\/hamo-seme.com\/?page_id=15972"},"modified":"2021-02-21T20:30:51","modified_gmt":"2021-02-21T20:30:51","slug":"ap-seyd","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/hamo-seme.com\/?page_id=15972","title":{"rendered":"Ap Seyd"},"content":{"rendered":"<div class=\"wpb-content-wrapper\"><p>[vc_row][vc_column][vc_column_text]<\/p>\n<h1 style=\"text-align: center;\">AP SEYD (1861 \u2013 1932)<\/h1>\n<p>Her ba\u015far\u0131l\u0131 erke\u011fin arkas\u0131nda bir kad\u0131n oldu\u011fu s\u00f6ylenir. Oysa Seydi\u2019nin arkas\u0131nda iki kad\u0131n vard\u0131.<\/p>\n<p>Annesi \u015eem\u00e9 evin d\u0131\u015f, e\u015fi Fat\u00e9 ise i\u00e7 i\u015flerini y\u00fcr\u00fctecek, Seydi\u2019ye Nisan-May\u0131s aylar\u0131nda erkek koyun almak, bunlar\u0131 Eyl\u00fcl-Ekim aylar\u0131nda g\u00fcneye g\u00f6t\u00fcr\u00fcp satmak kalacakt\u0131. Her \u015fey d\u00fczenli y\u00fcr\u00fcyordu. Kafas\u0131 sakindi. Yapacaklar\u0131n\u0131 iyice d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp planlamak, \u00e7ok g\u00fcvendi\u011fi dostlar\u0131yla ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir bi\u00e7imde tart\u0131\u015f\u0131p de\u011ferlendirmek i\u00e7in yeterli zaman\u0131 olacakt\u0131.<\/p>\n<p>Ancak tasarlad\u0131\u011f\u0131 bu d\u00fczen i\u00e7inde i\u015flerini bir s\u00fcre y\u00fcr\u00fctmek \u00fczere askerli\u011fini s\u00fcrekli erteleyen Seydi, sonunda bir kom\u015fusunun ihbar\u0131 \u00fczerine 1888 y\u0131l\u0131 sonlar\u0131nda apar topar s\u00fcvari olarak askere al\u0131n\u0131p Mu\u015f\u2019a sevk edildi. \u2018\u2019d\u00f6rt sene d\u00f6rt ay\u2019\u2019 s\u00fcren askerli\u011fi nedeniyle art\u0131lar\u0131, eksileri oldu. Seydi\u2019nin kazanc\u0131, askerli\u011fi d\u00f6neminde okuma ve yazmay\u0131 iyice ilerletmesiydi. Art\u0131k Osmanl\u0131ca kitaplar\u0131n her \u00e7e\u015fidini rahatl\u0131kla okuyabiliyor, mektuplar\u0131n\u0131 rahat ve okunakl\u0131 bir bi\u00e7imde yazabiliyordu.<\/p>\n<p>Kayb\u0131 ise karde\u015fi Hasan\u2019\u0131n e\u015fi Bes\u00e9\u2019nin ge\u00e7imsizli\u011fi y\u00fcz\u00fcnden kendisini beklemeden ayr\u0131lmas\u0131, \u015eem\u00e9\u2019nin bilinmeyen bir hastal\u0131ktan bir y\u0131ldan uzun bir s\u00fcre yatakta yatmas\u0131 ve k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015ftaki Mahmut\u2019un evin i\u015flerini \u00e7ekip \u00e7evirememesi sonucunda, koca evin nakti sermayesinin b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc yitirmesi ve yine bir s\u00fcr\u00fc ke\u00e7iye kalmas\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p>1893 y\u0131l\u0131 Mart ay\u0131n\u0131n so\u011fuk bir g\u00fcn\u00fcnde. Kayn\u0131 Mahmut ile bir g\u00fcndelik\u00e7inin, hen\u00fcz ah\u0131rda tutulmakta olan hayvanlara yedirilmek \u00fczere G\u00fcr\u00fcn yolu civar\u0131nda \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131 gevenlerin dikenlerini yakt\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada. \u00d6\u011fleye do\u011fru bir yolcudan Seydi\u2019nin askerlikten d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc duyan ve hemen haberi Mahmut\u2019a ileterek, derhal ve hep birlikte eve gidilmesi gerekti\u011fini s\u00f6yleyen Fat\u00e9, Mahmut\u2019un i\u015fi bitirme konusundaki \u0131srar\u0131 \u00fczerine, bulunduklar\u0131n yerin k\u00f6ye olan uzun mesafesini de dikkate alarak, \u00e7aresiz ak\u015fama kadar bekledi.<\/p>\n<p>Fat\u00e9 Mahmut\u2019un bu davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 hi\u00e7 affetmeyecek ve biz torunlar\u0131na da aktarmak suretiyle yakla\u015f\u0131k yetmi\u015f sene kullanacakt\u0131. Oysa konuya bir \u00e7ift\u00e7i mant\u0131\u011f\u0131 ile yakla\u015f\u0131l\u0131rsa, Mahmut\u2019un \u00e7ok da haks\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Zira \u2018bahar a\u011fz\u0131\u2019 g\u0131das\u0131zl\u0131ktan tekneleri kemiren hayvanlar\u0131n yemini ertesi g\u00fcne erteleyemezdi.<\/p>\n<p>Askerlik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc nedeniyle ertesi g\u00fcn\u00fc kurbanlar kesilip kom\u015fular davet edilmi\u015f, yemek esnas\u0131nda b\u00fcy\u00fck kemikli et par\u00e7as\u0131 \u015eeme\u2019 taraf\u0131ndan \u00f6zenle muhbirin \u00f6n\u00fcne konulmu\u015ftu. Muhbirin \u00f6nce kemi\u011fi kemirdi\u011fi, sonra da etraf\u0131ndakilerin ku\u015fkulu bak\u0131\u015flar\u0131 aras\u0131nda su\u00e7luluk duygusuyla yeme\u011fi b\u0131rak\u0131p sessizce s\u0131v\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenir. Yorumlar \u00e7e\u015fitliydi. Kimine g\u00f6re \u015eem\u00e9\u2019nin yapt\u0131\u011f\u0131, bu k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe kar\u015f\u0131 iyili\u011fin bir ifadesiydi, kimine g\u00f6re de bo\u011faz\u0131nda kalmas\u0131 i\u00e7in \u00f6n\u00fcne kemik atm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>K\u0131zlar\u0131n evlenmesi ve Hasan\u2019\u0131n ayr\u0131lmas\u0131 sonucunda k\u00fc\u00e7\u00fclen aile, \u015eeme\u2019, Fat\u00e9, Mahmut\u2019tan olu\u015fmaktayd\u0131. T\u00fcm aile bireylerinin \u00e7al\u0131\u015fabilir durumda olmalar\u0131, Seydi\u2019nin i\u015flerini askere gitmeden \u00f6nceki d\u00fczende y\u00fcr\u00fctmesini kolayla\u015ft\u0131r\u0131yordu. Yine eskiden yapt\u0131\u011f\u0131 baharlar\u0131 Sivas\u2019\u0131n il\u00e7elerinden erkek toklu topluyor, bunlar\u0131 yaz\u0131n Binbo\u011fa\u2019larda, G\u00f6vdeli\u2019de otlat\u0131yor, sonbaharda g\u00f6t\u00fcr\u00fcp Mersin, \u0130skenderun veya Halep de sat\u0131yordu.<\/p>\n<p>S\u00f6be\u00e7imenliler ticareti bilmezlerdi. \u00d6rne\u011fin k\u00f6y\u00fcn ileri gelenlerinden M.V. bir g\u00fcn evinde kom\u015fular\u0131na \u2018\u2019\u015eu Seydi\u2019nin i\u015fine ak\u0131l s\u0131r erdiremedim, para veriyor mal al\u0131yor, mal veriyor para al\u0131yor. Bu i\u015ften ne \u00e7\u0131kar\u0131 var anlayamad\u0131m gitti.\u2019\u2019 Bi\u00e7iminde hala dillerde dola\u015fan \u00fcnl\u00fc laf\u0131n\u0131 edecekti.<\/p>\n<p>Seydi, askerli\u011fi s\u0131ras\u0131nda bozulan maddi durumunu birka\u00e7 y\u0131l i\u00e7inde d\u00fczeltecek, 1894 y\u0131l\u0131nda Aziz\u2019in d\u00fcnyaya gelmesiyle baba olacakt\u0131.<\/p>\n<p>Seydi, koyun almak i\u00e7in Sivas topra\u011f\u0131na girdi\u011fi zaman kar\u015f\u0131 koyamad\u0131\u011f\u0131 bir duyguya kap\u0131l\u0131r, mutlaka Arabo\u011flu ile Muarat Pa\u015fa\u2019y\u0131 ziyaret etmek isterdi.<\/p>\n<p>Murat Pa\u015fa ya\u015f\u00e7a kendisinden k\u00fc\u00e7\u00fckt\u00fc. Ama akrabas\u0131yd\u0131, ak\u0131ll\u0131yd\u0131 ve Gini a\u015firetinin reisiydi. Eski ad\u0131 ile Harg\u00fcn\u00fc k\u00f6y\u00fcnde otururdu.<\/p>\n<p>Seydi hemen her sene Harg\u00fcn\u00fc\u2019ne u\u011frar, birka\u00e7 g\u00fcn\u00fcn\u00fc konakta ge\u00e7irirdi. Zaman ge\u00e7tik\u00e7e Murat Pa\u015fa ile aralar\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ba\u011flar do\u011fdu. Birbirlerine g\u00fcvenmeye, s\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u00e7maya ba\u015flad\u0131lar. Saatlerce ba\u015f ba\u015fa g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcyorlar, \u00f6zel i\u015flerden Alevi cemaatine, a\u015firetlerin kimlik, g\u00fc\u00e7 ve g\u00fcvenirliliklerinden siyasi d\u00fc\u015f\u00fcncelerine, devlet i\u015flerinden y\u00f6netim bi\u00e7imine kadar her konuyu tart\u0131\u015f\u0131yorlar, m\u00fc\u015fterek tav\u0131r ve hareket tarzlar\u0131 belirliyorlard\u0131.<\/p>\n<p>Al\u0131nan kararlar\u0131n en \u00f6nemlileri, ko\u015fullar\u0131 ne olursa olsun \u00f6ncelikle Gini a\u015firetinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in devlete asla kar\u015f\u0131 gelmemek ve Alevilere inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc getirece\u011fine inan\u0131lan Mustafa Kemal\u2019in \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmakt\u0131.<\/p>\n<p>Mustafa Kemal\u2019i destekleme konusunda yap\u0131lacak \u00e7al\u0131\u015fmalarda ayr\u0131nt\u0131lara dahi inilmi\u015f. Arada Sivas\u2019\u0131n Zara, \u0130mranl\u0131 ve Divri\u011fi ile bunlar\u0131n kuzey ve do\u011fu kesiminde kalan b\u00f6lgelerdeki yerle\u015fik t\u00fcm a\u015firetlerle ilgili ili\u015fkileri, yayg\u0131n milliyet\u00e7ilik fikirlerinin yaratt\u0131\u011f\u0131 tehlikeler nedeniyle Murat Pa\u015fa\u2019n\u0131n kendi kadro, olanak ve y\u00f6ntemleriyle bizzat y\u00fcr\u00fctmesi. Seydi\u2019nin ancak \u015fartlar gerektirdi\u011fi takdirde ileride sadece parasal destekte bulunmas\u0131, acil ve zorunlu hallerde ki\u015fi aras\u0131ndaki irtibat\u0131 g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131s\u0131ndan Murat Pa\u015fa\u2019n\u0131n \u015fahsen ve yak\u0131ndan tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 Aziz\u2019in sa\u011flamas\u0131 ve aralar\u0131nda haberle\u015fme arac\u0131 olarak mektup ve benzeri yaz\u0131l\u0131 belge kullan\u0131lmamas\u0131 gibi hususlar kararla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Seydi, \u00e7ok b\u00fcy\u00fck insan olarak niteledi\u011fi Murat Pa\u015fa ile her g\u00f6r\u00fc\u015fmesinde yeni bilgi ve bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131 edinecek, kendi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda bu edinimlerin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda tekrar tekrar g\u00f6zden ge\u00e7irip yeniden d\u00fczenleyecekti.<\/p>\n<p>Gini a\u015firetini soyk\u0131r\u0131mdan korumak i\u00e7in, 1920\u2019lerde ba\u015flayan Ko\u00e7giri ve di\u011fer a\u015firetlerin isyan\u0131na kat\u0131lmay\u0131 reddeden Murat Pa\u015fa. \u00a01926 y\u0131l\u0131nda C\u0131\u011f\u0131z\u2019\u0131n asker k\u0131yafetli adamlar\u0131 taraf\u0131ndan evinde banyo yaparken kur\u015funlanarak \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesini en b\u00fcy\u00fck kay\u0131p olarak niteleyen Seydi. Uzun s\u00fcre yas tuttu ve yeri doldurulamayan bu b\u00fcy\u00fck insandan sonra muhatap bulamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in do\u011fup b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc ata yurdu Karabel\u2019deki akrabalar\u0131 ile ili\u015fkilerini kesmek zorunda kald\u0131.<\/p>\n<p>1947 y\u0131l\u0131nda Amcam Davut Ali\u2019nin Kayseri\u2019de tan\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131, Murat Pa\u015fa\u2019n\u0131n karde\u015finin torunu Gen\u00e7 Ali ile ili\u015fkilerimiz mesafeli ve aral\u0131kl\u0131 olarak devam etmektedir. Murat Pa\u015fa\u2019n\u0131n o\u011fullar\u0131 ve torunlar\u0131 ile tan\u0131\u015f\u0131p g\u00f6r\u00fc\u015fme iste\u011fim \u00e7e\u015fitli nedenlerle bir t\u00fcrl\u00fc ger\u00e7ekle\u015fmedi. Ali Gen\u00e7\u2019in b\u00fcy\u00fck o\u011flu ise s\u00f6z vermesine ve s\u0131k s\u0131k Ankara\u2019ya gelmesine ra\u011fmen bir daha u\u011framad\u0131, aray\u0131p sormad\u0131.<\/p>\n<p>Konuyu Murat Pa\u015fa\u2019n\u0131n biraz ciddi biraz \u015faka bir tavsiyesi ile kapatmak istiyorum. Bir konu\u015fmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda S\u00f6be\u00e7imen halk\u0131 hakk\u0131nda bilgi alan Murat Pa\u015fa, Seydi\u2019ye hitaben \u2018\u2019e\u011fer, &#8230; a\u015firetin den \u00e7ocuklar\u0131na k\u0131z almak zorunda kal\u0131r ve g\u00fcn\u00fcn birinde de S\u00f6be\u00e7imen\u2019den g\u00f6\u00e7ersen, sak\u0131n bunlardan do\u011facak torunlar\u0131n\u0131 birlikte g\u00f6t\u00fcrme, k\u00f6yde b\u0131rak.\u2019\u2019 Der. Seydi bu s\u00f6zleri\u2019\u2019 sak\u0131n o a\u015firete g\u00fcvenme, ili\u015fki i\u00e7ine girme, dostluklar kurma, k\u0131z al\u0131p verme\u2019\u2019 bi\u00e7iminde alg\u0131lam\u0131\u015ft\u0131. Oysa Murat Pa\u015fa, Seydi\u2019yi ihbar edenin ayn\u0131 a\u015firetten oldu\u011funu bilmiyordu.<\/p>\n<p>Do\u011fal olarak biz \u015eem\u00e9\u2019nin torunlar\u0131, S\u00f6be\u00e7imenli kimli\u011fimizi \u00f6n plana al\u0131p a\u015firet\u00e7ili\u011fi gerilerde b\u0131rakt\u0131k. Zira S\u00f6be\u00e7imen\u2019de h\u0131s\u0131m ya da akraba olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z art\u0131k kimse kalmad\u0131. Ayr\u0131ca zaten avu\u00e7 i\u00e7i kadar bir yer olan S\u00f6be\u00e7imen\u2019i b\u00f6l\u00fcp daha k\u00fc\u00e7\u00fcltmek, kimsenin hakk\u0131 olmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Ayseyd d\u00f6neminde b\u00f6lgedeki Alevi toplumunun iki \u00f6nemli isminden biri Arabo\u011flu, di\u011feri K\u0131rk\u0131srak\u2019l\u0131 Mamki Kose\u2019 (\u015feyh Mamo) idi.<\/p>\n<p>Her ikisi de Alevi tasavvufuna vak\u0131ft\u0131. Kendilerine ait cemaatleri vard\u0131. Bu cemaatlerde s\u00f6z s\u00f6ylenir, saz \u00e7al\u0131n\u0131r, ibadet edilir, insan\u0131 k\u00e2mil olman\u0131n yol y\u00f6ntemleri tart\u0131\u015f\u0131l\u0131rd\u0131. Temel \u00f6\u011fretilerine g\u00f6re, k\u00e2mil insan olman\u0131n ana ko\u015fullar\u0131ndan birisi de &#8221;\u00f6lmeden \u00f6nce \u00f6lmek, d\u00fcnyevi i\u015f ve nefsani duygulardan ar\u0131nmakt\u0131.\u2019\u2019<\/p>\n<p>Bu cemaatlerden s\u0131k s\u0131k Seydi\u2019den bahsedilir, her defas\u0131nda, servet pe\u015finde ko\u015fman\u0131n, ticaret yapman\u0131n ve i\u00e7erikleri belirsiz bir tak\u0131m Avrupai fikirlerle vakit ge\u00e7irmenin \u015feyhlikle ba\u011fda\u015fmad\u0131\u011f\u0131 sonucuna var\u0131l\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Apseyd\u2019e g\u00f6re servet d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131, sadece ibadetle yetinen \u015feyhlerin d\u00fc\u015f\u00fcncesidir ve yanl\u0131\u015ft\u0131r. Ger\u00e7i tasavvuf ehlinden Muhas\u0131bi, \u2018\u2019Allah\u2019\u0131 tamamen b\u0131rakmadan belirli bir kazanca y\u00fcz\u00fcn\u00fc d\u00f6nmek olas\u0131 de\u011fildir.\u2019\u2019 Demi\u015f ve bu fikrini de Hz \u0130sa\u2019n\u0131n \u2018\u2019 Deveyi bir i\u011fnenin deli\u011finden ge\u00e7irmek m\u00fcmk\u00fcn, lakin bir zengini cennetin kap\u0131s\u0131ndan sokmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.\u2019\u2019 T\u00fcmcesine dayand\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Ancak bu s\u00f6ylem, servetini toplumun hizmetine verenleri de\u011fil, ki\u015fisel \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnenleri ama\u00e7l\u0131yordu. \u0130sa\u2019n\u0131n s\u00f6zleri bireysel a\u00e7\u0131dan belki do\u011fruydu, ama toplumsal a\u00e7\u0131dan yanl\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Ger\u00e7ekten Apseyd \u00f6nce bir i\u015f adam\u0131yd\u0131. Ticaretle u\u011fra\u015f\u0131yor, Alevi geleneklerine uyarak d\u00fcnyevi i\u015flerini g\u00f6rd\u00fckten sonra kalan zaman\u0131n\u0131 cemaatine ve ibadetine veriyordu. \u0130kincisi genellikle Arabo\u011flu ve Mamki Kose2nin meclislerinde konu\u015fulan mutat konular\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131k\u0131yor, daha \u00e7ok insan haklar\u0131n\u0131 g\u00fcndeme getiriyordu. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc ve en \u00f6nemlisi sadece cemaatle oturup konu\u015fmay\u0131 yetersi buluyor, \u2018\u2019Hac\u0131 Bekta\u015f\u2019\u0131nda s\u00f6yledi\u011fi gibi\u2019\u2019 eylemin daha \u00f6nemli oldu\u011funa ve ibadetin bir par\u00e7as\u0131n\u0131 te\u015fkil etti\u011fine inan\u0131yordu. \u0130nsan haklar\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in bir araya gelmeli, cemiyetler kurmal\u0131, fikirlerini bas\u0131n yoluyla herkese duyurarak taraftar toplamal\u0131, Osmanl\u0131\u2019da ve Avrupa\u2019da kamuoyu olu\u015fturulmal\u0131, y\u00f6netimi etkileyip Alevilerin dini inan\u00e7lar\u0131n\u0131n gereklerini her zaman her yerde yerine getirebilmelerini ve \u00e7ocuklar\u0131na dini e\u011fitim verme haklar\u0131n\u0131 sa\u011flamalar\u0131 i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc \u00e7abay\u0131 g\u00f6stermeliydiler.<\/p>\n<p>Apseyd\u2019e g\u00f6re bu bir insanl\u0131k davas\u0131yd\u0131. Dava i\u015fi zor ve son derece tehlikeliydi, icab\u0131nda kelle g\u00f6t\u00fcr\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n<p>Dava sahiplerinden Hazret-i H\u00fcseyin\u2019in ba\u015f\u0131 al\u0131nm\u0131\u015f, Hallac-\u0131 Mansur as\u0131lm\u0131\u015f, Seyyid Nesimi\u2019nin derisi y\u00fcz\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n<p>Oysa bir yere kapan\u0131p ibadet etmenin herhangi bir riski yoktu. \u00dcstelik ibadetle yetinip sadece kendini kurtarmaya \u00e7al\u0131\u015fmak bencillikti, \u00e7ok ucuz ve kolay i\u015fti. As\u0131l olan zoru ba\u015farmak, kendi \u00e7\u0131kar\u0131na de\u011fil, t\u00fcm insanlara hizmet etmek ve bu yolda beliren her tehlikeyi g\u00f6\u011f\u00fcslemekti.<\/p>\n<p>\u00dcstelik Seydi, ticaretten kazand\u0131\u011f\u0131 paray\u0131 idealleri ve alevi cemaatinin mutlulu\u011fu i\u00e7in harcamaktayd\u0131. Bu itibarla ticaret onun i\u00e7in bir ama\u00e7 de\u011fil, sadece bir ara\u00e7t\u0131. Esasen hi\u00e7bir din ticareti yasaklam\u0131yordu.<\/p>\n<p>Mamki Kose\u2019 zaman zaman Apseyd\u2019i,\u00a0 Apseyd de i\u015f vesilesiyle Kangal taraf\u0131na gittik\u00e7e Arabo\u011flu\u2019nu ziyaret eder, cemaatine kat\u0131l\u0131r, evinin maddi ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lard\u0131.<\/p>\n<p>Ba\u015flang\u0131\u00e7ta her ikisi ile yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fme s\u0131ras\u0131nda, konu d\u00f6ner dola\u015f\u0131r, \u015feyhlikle ticaretin ba\u011fda\u015f\u0131p ba\u011fda\u015fmayaca\u011f\u0131, her iki i\u015fi birlikte y\u00fcr\u00fctmenin m\u00fcmk\u00fcn olup olmayaca\u011f\u0131 noktas\u0131nda d\u00fc\u011f\u00fcmlenir, Seydi de b\u0131k\u0131p usanmadan yukar\u0131da \u00f6zeti verilen a\u00e7\u0131klamalar\u0131 yapmak zorunda kal\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Neticede Arabo\u011flu, Seydi\u2019nin d\u00fc\u015f\u00fcncelerini onaylam\u0131\u015f ve ayn\u0131 do\u011frultuda cemaatine telkinde bulunmu\u015ftu. Mamki Kose\u2019 ise gelecekte bu tart\u0131\u015fmalara bir daha girmemekle yetinecekti.<\/p>\n<p>Seydi sonbaharda s\u00fcr\u00fclerinden bir hafta \u00f6nce \u00c7ukurova\u2019ya iniyor, hem koyunlar\u0131na al\u0131c\u0131 bulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor, hem de tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u00e7e\u015fitli yazar ve gazetecilerle Alevilik ba\u011flam\u0131nda neler yapabilece\u011fini tart\u0131\u015f\u0131yordu. \u00d6zellikler Suriyeli Nusayrilerle gayrim\u00fcslimler bu konuda yard\u0131mlar\u0131n\u0131 esirgemiyorlard\u0131.<\/p>\n<p>Yapt\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rmalardan, Avrupal\u0131lar Amerikal\u0131lar\u0131n y\u00fckselen de\u011ferler olarak insan haklar\u0131yla yak\u0131ndan ilgilendiklerini ve Alevilik konusun da dini inan\u00e7lar \u00e7er\u00e7evesinde insan haklar\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131n\u0131 te\u015fkil etti\u011fini \u00f6\u011frenince, insan haklar\u0131, demokrasi ve laiklik konular\u0131na ili\u015fkin kitaplar sat\u0131n al\u0131p S\u00f6be\u00e7imen\u2019e getiriyor, bunlar\u0131 evinde okuyup okuttuktan sonra civar il\u00e7elerdeki g\u00fcvenilir dostlar\u0131na da\u011f\u0131t\u0131yordu. Bu Avrupai fikirler Alevi toplumunun b\u00fcy\u00fck ilgisini \u00e7ekecek, Alevi a\u015firetleri aras\u0131nda h\u0131zla yay\u0131lacak ve Padi\u015fahl\u0131\u011fa yo\u011fun d\u00fc\u015fmanl\u0131k duygular\u0131 olu\u015facakt\u0131.<\/p>\n<p>1.Cihan Harbi ba\u015flar\u0131nda Seydi\u2019nin istedi\u011fi ortam olu\u015fmu\u015f, yabanc\u0131lar\u0131n Anadolu\u2019daki etnik ve dini az\u0131nl\u0131klara ilgileri artm\u0131\u015f\u0131. Para ile Alevili\u011fe, Alevilere ve sorunlar\u0131na ili\u015fkin tan\u0131t\u0131c\u0131 yaz\u0131 ve haberler yazd\u0131r\u0131yor, bunlar\u0131n Avrupa gazetelerinde yay\u0131mlanmas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yordu.<\/p>\n<p>Asl\u0131nda Apseyd, kutsal davas\u0131 u\u011frunda adeta etraf\u0131 tel \u00f6rg\u00fclerle \u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f may\u0131nl\u0131 tarlada kefenini boynuna dolam\u0131\u015f bir durumda hi\u00e7bir tehlikeye ald\u0131rmadan y\u00fcr\u00fcmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu.<\/p>\n<p>Nitekim Osmanl\u0131. 1. Cihan harbi boyunca giderek yo\u011funla\u015fan yabanc\u0131 misyonerlerle a\u015firetlerin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 yak\u0131ndan izleyip kontrol alt\u0131nda tutmak \u00fczere mevcut geleneksel i\u00e7 istihbarat \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fc iyice takviye etmi\u015fti.<\/p>\n<p>Sivas\u2019\u0131n do\u011fusunda Dersim\u2019e kadar yer alan b\u00f6lgedeki alevi a\u015firet k\u00f6yleri a\u011falar\u0131n y\u00f6netim ve denetimindeydi. Bir k\u00f6y\u00fc olu\u015fturan aileler birbiriyle akrabayd\u0131lar. M\u00fc\u015fterek k\u00f6yl\u00fc gelenekleri, g\u00fc\u00e7l\u00fc inan\u00e7lar\u0131 var\u0131. A\u011falar\u0131n bilgisi d\u0131\u015f\u0131nda bir yabanc\u0131n\u0131n k\u00f6ye girip herhangi bir konuda bilgi almas\u0131 olanaks\u0131zd\u0131. Esasen k\u00f6yl\u00fc de akrabas\u0131 olan a\u011fas\u0131na ihanet etmez, ederse cezas\u0131n\u0131 hayat\u0131yla \u00f6derdi.<\/p>\n<p>Oysa Binbo\u011fa eteklerinde 1863 ten itibaren kurulan a\u015firet k\u00f6yleri homojen (m\u00fctecanis) bir yap\u0131ya kavu\u015fmam\u0131\u015flar, hen\u00fcz bir olu\u015fum s\u00fcreci ya\u015f\u0131yorlard\u0131. \u00c7o\u011fu Nuh Nebi\u2019nin gemisini and\u0131r\u0131yordu. Memleketlerinden bir bi\u00e7imde ma\u011fdur olmu\u015f, su\u00e7 i\u015flemi\u015f, a\u00e7 kalm\u0131\u015f ya da ge\u00e7im derdine d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f insanlar, akraba olmad\u0131klar\u0131 ve m\u00fc\u015fterek bir ge\u00e7mi\u015fleri bulunmad\u0131\u011f\u0131 halde, ayn\u0131 k\u00f6ye gelip yerle\u015fiyor, bir arada ya\u015famaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlard\u0131. M\u00fc\u015fterek yanlar\u0131 sadece ayn\u0131 dili konu\u015fmalar\u0131 ve alevi olmalar\u0131yd\u0131. Ancak dedelerini, pirlerini, rehberlerini, gelenek ve g\u00f6renekleriyle insan\u0131 insan eden manevi de\u011ferlerini geride b\u0131rakt\u0131klar\u0131 i\u00e7in kafalar\u0131nda sadece u\u011fruna didi\u015fip u\u011fra\u015facaklar\u0131 maddi \u00e7\u0131karlar\u0131 kalm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Belirtilen ko\u015fullar\u0131n olumsuz davran\u0131\u015flara haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 ve Do\u011fulular\u0131n \u00fcnl\u00fc deyimiyle \u2018Perakende ve yozla\u015fm\u0131\u015f\u2019 bu insanlar, k\u00f6ydeki idari ve ruhani otorite bo\u015flu\u011fundan da yaralanarak istedikleri zaman resmi makamlara ya da H\u00fck\u00fcmetin istihbarat ajanlar\u0131na ula\u015fabiliyor, istedikleri ki\u015fileri istedikleri bi\u00e7imde su\u00e7layabiliyorlard\u0131.<\/p>\n<p>Kom\u015fular\u0131n\u0131 ve \u00e7evresini son derece iyi tan\u0131yan ve tahlil edebilen Seydi, mevcut ve muhtemel tehlikeler kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck bir gizlilik i\u00e7inde y\u00fcr\u00fct\u00fcyor, att\u0131\u011f\u0131 her ad\u0131m\u0131n gerek\u00e7esini ve k\u0131l\u0131f\u0131n\u0131 haz\u0131rl\u0131yordu.<\/p>\n<p>Apseyd, 1900 l\u00fc y\u0131llardan itibaren ba\u015flat\u0131p yo\u011fun bir bi\u00e7imde s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131, 1918 y\u0131l\u0131nda Osmanl\u0131\u2019n\u0131n yenilgisi ve Anadolu\u2019nun ecnebiler taraf\u0131ndan i\u015fgali \u00fczerine derhal durdurdu ve beklemeye ba\u015flad\u0131. \u00a0\u00a0\u00a0Zira, o Devletin de\u011fil, Padi\u015fahl\u0131\u011f\u0131n y\u0131k\u0131lmas\u0131n\u0131 istiyordu.<\/p>\n<p>Mustafa Kemal\u2019in Samsun\u2019a \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131, gezilerini, kongrelerini, Alevi a\u015firet reisleri ile temaslar\u0131n\u0131, \u00c7elebi Cemalettin Efendi\u2019yi ziyareti s\u0131ras\u0131nda Cumhuriyet kuraca\u011f\u0131n\u0131 ima etmesi ve di\u011fer \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 izleyip ger\u00e7ek niyetini do\u011fru te\u015fhis eden Apseyd, yeniden b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 i\u015fine sar\u0131ld\u0131. Art\u0131k Osmanl\u0131dan ve ajanlar\u0131ndan \u00e7ekinmesine, gizlenmesine, saklanmas\u0131na gerek kalmam\u0131\u015ft\u0131. Bin y\u0131ldan beri ilk kez do\u011fan ve kendi d\u00f6nemine nasip olan bu Alevilik tarihinin en b\u00fcy\u00fck f\u0131rsat\u0131n\u0131 ka\u00e7\u0131ramazd\u0131. B\u00fcy\u00fck bir heyecan ve inan\u00e7la maddi ve manevi t\u00fcm olanaklar\u0131n, y\u0131llarca bir dantela gibi i\u015fledi\u011fi ba\u015fl\u0131ca Sar\u0131z, Elbistan ve G\u00fcr\u00fcn k\u00f6ylerindeki organizasyonlar\u0131n\u0131, \u00e7evresindeki gen\u00e7 ya\u015fl\u0131 g\u00fcvenilir ve beceri sahibi herkesi harekete ge\u00e7irdi. Propaganda gezilerine \u00e7\u0131kt\u0131. A\u015firetlerden para toplad\u0131, gen\u00e7leri asker olmaya ikna etti.<\/p>\n<p>Sonunda t\u00fcm Alevilerin b\u00fcy\u00fck \u00f6zveri ve de\u011ferli katk\u0131lar\u0131yla elli y\u0131ll\u0131k r\u00fcyas\u0131 ger\u00e7ekle\u015fti, Osmanl\u0131 taht\u0131yla tac\u0131yla y\u0131k\u0131ld\u0131, yerine erdemler yuma\u011f\u0131 Cumhuriyet kuruldu. Ailesinin ge\u00e7imi i\u00e7in satmad\u0131\u011f\u0131 ev ve koyunlar\u0131yla tarlalar\u0131 hari\u00e7, Sar\u0131z boyutlar\u0131nda k\u00fc\u00e7\u00fcmsenmeyecek kesintisiz otuz y\u0131ll\u0131k birikimini t\u00fcketmi\u015f, ama murad\u0131na da ermi\u015fti.<\/p>\n<p>Anadolu da ki t\u00fcm Aleviler art\u0131k kimliklerini saklamayacaklar, korkmadan \u00e7ekinmeden \u2018\u2019ben Aleviyim\u2019\u2019 diyebileceklerdi. Aleviliklerinden dolay\u0131 kur\u015funlara hedef olmayacaklar, s\u00fcr\u00fclmeyecekler, a\u015fa\u011f\u0131lan\u0131p horlanmayacaklard\u0131. \u0130nsan gibi birinci s\u0131n\u0131f vatanda\u015f olacaklar, ikinci s\u0131n\u0131f tebaa muamelesi g\u00f6rmeyecekler, Padi\u015faha yani kula kulluk etmeyeceklerdi. Art\u0131k Ramazanda yemek yedikleri i\u00e7in bo\u011fazlar\u0131na kur\u015fun ak\u0131t\u0131lmayacak, camiye g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcp zorla namaz k\u0131ld\u0131r\u0131lmayacakt\u0131. \u0130badetlerini istedikleri bi\u00e7imde yapabilecekler, \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 diledikleri okullara g\u00f6nderip Alevi \u00f6\u011fretisi ile yeti\u015fmelerini sa\u011flayabileceklerdi. Art\u0131k kadrolar\u0131n\u0131n tamam\u0131 mutaass\u0131p S\u00fcnnilerden olu\u015fan hi\u00e7bir kamu kurum kurulu\u015fu Aleviler ad\u0131na kural koyamayacak, kendilerini Aleviler yerine koyup ahk\u00e2m kesemeyeceklerdi.<\/p>\n<p>Art\u0131k Hamo mezar\u0131nda huzur i\u00e7inde yatabilecekti.<\/p>\n<p>Art\u0131k i\u015flerini \u00e7ocuklar\u0131na devredebilecek, t\u00fcm vaktini dostlar\u0131na ve torunlar\u0131na verebilecekti.<\/p>\n<p>Allahtan bu inanc\u0131n, umut ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerin sahibi Apseyd 1932 May\u0131s\u0131nda Hakk\u2019a y\u00fcr\u00fcd\u00fc de 1950\u2019lerden sonraki vahim geli\u015fmelerle bu g\u00fcn gelinen noktay\u0131 g\u00f6rmedi.<\/p>\n<p>Seydi \u00d6zcan, \u015eeman \u2013 S\u00f6be\u00e7imen ve Aziz Baba Alevili\u011fi<\/p>\n<p>[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row]<\/p>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column][vc_column_text] AP SEYD (1861 \u2013 1932) Her ba\u015far\u0131l\u0131 erke\u011fin arkas\u0131nda bir kad\u0131n oldu\u011fu s\u00f6ylenir. Oysa Seydi\u2019nin arkas\u0131nda iki kad\u0131n vard\u0131. Annesi \u015eem\u00e9 evin d\u0131\u015f, e\u015fi Fat\u00e9 ise i\u00e7 i\u015flerini y\u00fcr\u00fctecek, Seydi\u2019ye Nisan-May\u0131s aylar\u0131nda erkek koyun almak, bunlar\u0131 Eyl\u00fcl-Ekim aylar\u0131nda g\u00fcneye g\u00f6t\u00fcr\u00fcp satmak kalacakt\u0131. Her \u015fey d\u00fczenli y\u00fcr\u00fcyordu. Kafas\u0131 sakindi. Yapacaklar\u0131n\u0131 iyice d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp planlamak, \u00e7ok g\u00fcvendi\u011fi&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-15972","page","type-page","status-publish","hentry","description-off"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v15.5 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Ap Seyd - hamo-seme<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/hamo-seme.com\/?page_id=15972\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ap Seyd - hamo-seme\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"[vc_row][vc_column][vc_column_text] AP SEYD (1861 \u2013 1932) Her ba\u015far\u0131l\u0131 erke\u011fin arkas\u0131nda bir kad\u0131n oldu\u011fu s\u00f6ylenir. Oysa Seydi\u2019nin arkas\u0131nda iki kad\u0131n vard\u0131. Annesi \u015eem\u00e9 evin d\u0131\u015f, e\u015fi Fat\u00e9 ise i\u00e7 i\u015flerini y\u00fcr\u00fctecek, Seydi\u2019ye Nisan-May\u0131s aylar\u0131nda erkek koyun almak, bunlar\u0131 Eyl\u00fcl-Ekim aylar\u0131nda g\u00fcneye g\u00f6t\u00fcr\u00fcp satmak kalacakt\u0131. Her \u015fey d\u00fczenli y\u00fcr\u00fcyordu. Kafas\u0131 sakindi. Yapacaklar\u0131n\u0131 iyice d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp planlamak, \u00e7ok g\u00fcvendi\u011fi&hellip;\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/hamo-seme.com\/?page_id=15972\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"hamo-seme\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-02-21T20:30:51+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\">\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"12 dakika\">\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/hamo-seme.com\/#website\",\"url\":\"https:\/\/hamo-seme.com\/\",\"name\":\"hamo-seme\",\"description\":\"G\\u00eeniyan a\\u015firet mensubu : Dersim\\u2019den Sivas\\u2019a oradan Kayseri-Sar\\u0131z-S\\u00f6ve\\u00e7men\\u2019e g\\u00f6\\u00e7 etmi\\u015f, oradan t\\u00fcm d\\u00fcnyaya da\\u011f\\u0131lm\\u0131\\u015f bir aile.\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":\"https:\/\/hamo-seme.com\/?s={search_term_string}\",\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/hamo-seme.com\/?page_id=15972#webpage\",\"url\":\"https:\/\/hamo-seme.com\/?page_id=15972\",\"name\":\"Ap Seyd - hamo-seme\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/hamo-seme.com\/#website\"},\"datePublished\":\"2021-01-20T20:31:10+00:00\",\"dateModified\":\"2021-02-21T20:30:51+00:00\",\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/hamo-seme.com\/?page_id=15972\"]}]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hamo-seme.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/15972","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hamo-seme.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/hamo-seme.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hamo-seme.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hamo-seme.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15972"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/hamo-seme.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/15972\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16668,"href":"https:\/\/hamo-seme.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/15972\/revisions\/16668"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hamo-seme.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15972"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}